Gieo quẻ độn toán

Cảm ứng (trực giác, sự nhạy cảm của người gieo quẻ với đối tượng) là yếu tố CẦN, quyết định độ chính xác — quan trọng hơn cả việc thuộc lòng ý nghĩa quẻ. Vì vậy Lạc Việt Độn Toán tính giờ gieo quẻ theo cảm hứng của CHÍNH NGƯỜI GIEO (không nhất thiết theo giờ người hỏi đặt câu hỏi). Cảm ứng cần có định hướng rõ vào đối tượng câu hỏi — hỏi càng mơ hồ, càng khó luận chính xác.

Cấp I: chỉ cần thuộc quẻ, ý nghĩa quẻ tự nó cho biết tốt/xấu — dùng cho việc sinh hoạt thường ngày. Cấp II: đối tượng phức tạp hơn, cần phối hợp thêm quy luật sinh khắc Ngũ hành theo không-thời gian (tiết khí, mệnh vận người hỏi) nhưng vẫn trong khuôn khổ 48 quẻ. Cấp III: cảm ứng thuần thục, có thể nhìn “tượng” liên quan (một sự kiện, một cái tên…) mà luận đoán, không cần gieo quẻ trước — lúc này tượng có trước, quẻ có sau. Cấp IV (“cảm thông Thiên Địa”): không cần gieo quẻ, tâm hồn thanh tịnh, nhìn sự việc là biết trực tiếp.

Bản thân tên quẻ chỉ cho định tính tốt/xấu đơn giản; chính CÂU HỎI mới định hướng cách luận cụ thể. Ví dụ nguồn: quẻ Sinh–Tiểu Cát với câu hỏi chung chung “làm việc này tốt hay xấu” → tốt; nhưng với câu hỏi “đầu tư làm ăn lớn được không” → vẫn quẻ đó lại trả lời KHÔNG, vì bản chất quẻ chỉ là “tiểu lợi”. Vì vậy cùng một quẻ, cùng sự việc nhưng hỏi khác cách sẽ ra kết luận khác — phải phân tích kỹ từng chữ trong câu hỏi trước khi luận.

Quẻ đơn giản: trả lời trực tiếp theo nghĩa đen của tên quẻ (VD: Tử = chết, Vô Vong = không được việc gì → quẻ Tử–Vô Vong là xấu, bế tắc) — áp dụng được cho mọi trình độ, dùng cho câu hỏi tốt/xấu, thắng/thua đơn tuyến. Quẻ phức tạp: cần vận dụng tương tác Âm Dương Ngũ hành giữa hai quẻ Bát Môn–Lục Nhâm, hoặc gieo thêm “quẻ độn” (quẻ phụ) để đào sâu bản chất sự việc.

Tự nhiên không có tốt/xấu, khái niệm tốt/xấu là do con người gán vào theo hoàn cảnh câu hỏi. Ví dụ nguồn: quẻ Cảnh–Tốc Hỷ (thường coi là quẻ tốt nhất năm Ất Dậu 2005) khi hỏi về người bệnh nặng sắp mất lại phải luận là “sẽ ra đi nhanh và thanh thản” — không phải “khỏe mạnh đi du lịch” như nghĩa đen (Cảnh = đi chơi nhàn hạ). Bản chất quẻ chỉ phản ánh quy luật tự nhiên (nhanh, đẹp, nhàn) — áp vào đối tượng cụ thể mới ra tốt/xấu.

48 quẻ phải quản hàng trăm ngàn sự việc cụ thể — ví dụ quẻ Khai–Xích Khẩu ứng với hàng chục nghề khác nhau (tiếp thị, ngoại giao, trực điện thoại, giáo viên, nhà hàng, phát thanh viên, luật sư…). Người luận đoán cần kiến thức rộng, và nên hỏi thêm thông tin cụ thể (VD hỏi thẳng nghề nghiệp) rồi mới khớp lại với quẻ, thay vì chỉ dựa vào tên quẻ suy diễn mù quáng.

Một quẻ nhiều khi chỉ phản ánh MỘT PHẦN của sự việc (như nhà khảo cổ suy ra toàn bộ hình thể khủng long từ một khúc xương). Kinh nghiệm được khuyên: sau khi luận ra bản chất sự việc, nên hỏi thêm hoặc yêu cầu người hỏi mô tả thêm chi tiết để xác nhận và theo sát hướng luận đúng.

Khi nhiều người độc lập gieo quẻ cho cùng một sự việc lớn (mang tính xã hội/quốc tế), các quẻ dù khác nhau về hình thức nhưng nếu đều “nghiệm” (đúng) thì phải nhất quán về diễn biến tương lai — mỗi quẻ chỉ phản ánh toàn bộ hoặc một phần của cùng một sự thật. Lưu ý: nguyên tắc dân gian “ba người bói khác nhau thì theo hai người” CHỈ đúng khi cả ba người có trình độ ngang nhau — dự báo là khoa học, không lệ thuộc số đông một cách máy móc.

Khi nhiều người cùng hỏi trong cùng một giờ, người đầu tính theo quẻ chính của giờ đó, người thứ hai/ba... tính theo quẻ độn (kế tiếp) — nhưng tất cả quẻ độn trong giờ đó vẫn chịu ảnh hưởng chung của quẻ chính giờ đó (quẻ chính xấu thì quẻ độn dù tốt cũng chỉ tốt trong phạm trù xấu). Hạn chế được tác giả tự nhận: Độn Toán khó đoán CHÍNH XÁC THỜI ĐIỂM bằng Bốc Dịch — chỉ đoán được khoảng thời gian tương đối (ví dụ: “cuối tháng hai đến đầu tháng ba”).

Độn Toán có thể chỉ ra hướng hóa giải: khi quẻ chính xấu, quẻ độn (quẻ phụ gieo liền sau) có thể gợi ý cách ứng xử để xoay chuyển tình thế (ví dụ nguồn: quẻ chính Sinh–Xích Khẩu báo tranh chấp hợp đồng, quẻ độn Thương–Tiểu Cát gợi ý dùng tình cảm thuyết phục thay vì đối đầu — đã ứng nghiệm đúng trong ví dụ thực tế). Lưu ý: không phải quẻ độn nào cũng chỉ ra được cách hóa giải.

Lạc Việt Độn Toán chỉ có 48 quẻ (so với 64 quẻ Kinh Dịch) nhưng khái quát cho mọi sự việc từ nhỏ đến lớn — tác giả suy luận đây là dấu hiệu Độn Toán ra đời TRƯỚC Bốc Dịch (Dịch chi tiết hơn, gần với nhận thức sâu hơn về vũ trụ). Bát Môn độn giáp và Lục Nhâm đại độn vốn là hai phương pháp dân gian đơn giản, KHÔNG liên quan nhau, còn nhiều dị bản khác nhau giữa miền Bắc và miền Nam Việt Nam (cách khởi cung, có/không tính năm). Lạc Việt Độn Toán chọn: Lục Nhâm theo cách miền Bắc (có tính năm, khởi năm Tý tại cung Đại An); Bát Môn theo cách miền Bắc và cách 1 của miền Nam (khởi cung Sinh, không tính năm, mỗi tháng tiến 1 cung).

Ẩn dụ: que diêm cháy cách 10km không ai thấy, nhưng một ngôi sao nổ cách hàng ngàn năm ánh sáng vẫn nhận ra được vì năng lượng cực lớn. Bát Môn và Lục Nhâm dân gian ít thông tin hơn cả bói chân gà, nhưng lại xuyên suốt ngàn năm lịch sử — tác giả suy luận: đây từng là một hệ thống hoàn chỉnh, chính xác, đã mai một và rời rạc hóa qua thời gian, như dư âm còn lại của một nền văn minh đã thất truyền (văn hiến Lạc Việt, Nam Dương Tử).

Đối chiếu ngũ hành từng cặp cung liền kề trên đồ hình Bát Môn dân gian (vốn không có sẵn ngũ hành/phương vị) với Hà Đồ và Lạc Thư: cặp Khai–Hưu thuộc Thủy (thống nhất ở cả 2 đồ hình); còn cặp Đỗ–Cảnh và Tử–Kinh thì Lạc Thư cho Kim/Hỏa, còn Hà Đồ cho Hỏa/Kim — tác giả lập luận rằng nghĩa đen của tên quẻ (Đỗ Cảnh = thành đạt, vẻ đẹp; Tử Kinh = sát phạt) khớp với Hà Đồ (Đỗ Cảnh = Hỏa/Ly, Tử Kinh = Kim) chứ không khớp Lạc Thư. Từ đó kết luận: đồ hình căn bản và nguyên lý của Bát Môn chính là Hà Đồ, không phải Lạc Thư như cổ thư Hán. Bảng ghép đủ 8 quái theo hình gốc "Hà Đồ và Bát Môn": Càn=Khai, Khảm=Hưu, Cấn=Sinh, Chấn=Thương, Tốn=Tử, Ly=Cảnh, Khôn=Đỗ, Đoài=Kinh (Tốn ở Tây Nam, Khôn ở Đông Nam — nhất quán với hoán vị Lạc Việt dùng trong Bát Trạch và Huyền Không).

Giới thiệu hai đồ hình Hậu Thiên: Hậu Thiên Văn Vương (tương truyền do Chu Văn Vương suy ra từ Lạc Thư khi bị giam ở ngục Dữu Lý) và Hậu Thiên Lạc Việt (do Nguyễn Vũ Tuấn Anh phục hồi, đổi chỗ Tốn–Khôn). Kết luận: đồ hình Hậu Thiên Lạc Việt phối Hà Đồ là nguyên lý căn để của mọi phương pháp ứng dụng học thuật cổ Đông phương, trong đó có Lạc Việt Độn Toán.

6 cung Lục Nhâm chỉ có được cấu trúc nhất quán nhờ Hậu Thiên Lạc Việt (đổi chỗ Tốn–Khôn) tạo ra 2 cặp “bất dịch” bổ sung cho 2 cặp tứ chính vốn đã bất dịch. Từ đó gán: Khảm (Thủy) = Lưu Niên, Ly (Hỏa) = Tốc Hỷ, Tốn-Đoài (Kim) = Xích Khẩu, Cấn-Chấn (Mộc) = Tiểu Cát, Càn = Đại An, Khôn = Vô Vong — sắp theo cặp đối xứng và xung khắc ngũ hành (Khảm Thủy ↔ Ly Hỏa; Tốn Đoài Kim ↔ Cấn Chấn Mộc; Khôn Âm Thổ ↔ Càn Âm Kim đới Thủy).

Bát Môn có gốc trực tiếp từ Hà Đồ ("cái có trước") nên thuộc Dương Tịnh; Lục Nhâm có gốc từ Hậu Thiên Lạc Việt ("hệ quả của hệ quả") nên thuộc Âm Động — theo nguyên lý Dương Tịnh/Âm Động của văn hiến Lạc Việt (ngược “Âm Tịnh/Dương Động” của sách Hán). 6 cung Lục Nhâm tương ứng nửa chu kỳ Thái Tuế (12 năm ÷ 2 = 6 năm/vận, khớp đúng 10 vận = 1 hoa giáp 60 năm của Lạc Thư Hoa Giáp). Lạc Việt Độn Toán là phép kết hợp đồng thời hai quẻ Bát Môn (hoàn cảnh/ngoại) và Lục Nhâm (bản chất/nội) cùng một thời điểm gieo quẻ.